Tìm kiếm
Từ điển (54)
- hôngkhông (cuối câu hỏi)
- hổngkhông
- hổng dámcách đáp khiêm nhường khi được khen, cảm ơn
- ăn chựcăn ké nhà người ta khi không được mời
- ăn giangian lận khi chơi, làm sai luật để hơn
- bá lápnhảm nhí, không đáng tin
- ba sắp nhỏcách vợ gọi chồng theo con (cha của mấy đứa nhỏ)
- biểubảo
- cà chớnkhông đàng hoàng, hỗn, láo
- cà khịakiếm chuyện, gây sự bằng lời
- cà nhõngđi lông nhông, lêu lổng không làm gì
- ca nôxuồng máy nhỏ, chạy nhanh
- cà rỡngiỡn chơi, không nghiêm túc
- cãi lộncãi nhau
- cao nhòngcao lêu nghêu
- cầu khỉcây cầu nhỏ bắc bằng thân tre, cây tràm, có tay vịn, bắc qua mương rạch
- cây mắmcây rừng ngập mặn, hay mọc tiên phong trên bãi bồi
- chỉchị ấy
- chịuưng thuận, đồng ý; cũng có nghĩa là thích
- chớchứ
- chống sàodùng cây sào tre chống xuống đáy để đẩy ghe xuồng đi
- cú đầugõ lên đầu bằng khớp ngón tay
- cù lầnkhờ khạo, chậm hiểu
- cù nèocây móc nhỏ cán tre, đầu cong như dấu hỏi, tay trái cầm gom cỏ để tay phải phát phảng
- đậu phộnglạc
- đề pakhởi động xe, xuất phát
- đóđồ đan bằng tre hình ống dài, có hom, đặt chỗ nước chảy bắt cá
- đồ bộbộ quần áo mặc ở nhà, áo quần cùng màu
- đướccây rừng ngập mặn, rễ chống tỏa ra như cái nơm
- ghiềnnghiện, mê không bỏ được
- hàtiếng cuối câu nhấn mạnh ý "chỉ có vậy thôi"
- hà tiệnkeo kiệt, chi li
- hết nói nổikhông còn gì để nói, chịu thua
- hết trơnhết sạch, không còn gì; cũng dùng nhấn mạnh "hoàn toàn"
- hoàimãi, hết lần này tới lần khác
- hồi sángsáng nay (đã qua)
- kèo nèocây mọc dưới ruộng, cọng non ăn sống hay nhúng lẩu
- kiếmtìm
- kỳ cụclạ lùng, không giống ai
- lạt nháchnhạt thếch, không có vị gì
- lâu ràylâu nay
- lẫygiận dỗi, hờn
- lờđồ đan bằng tre có hom, cá vô được mà ra không được
- lục bìnhcây bèo tây, trôi nổi trên sông, cọng phơi khô đan giỏ, bàn ghế
- má sắp nhỏcách chồng gọi vợ theo con (mẹ của mấy đứa nhỏ)
- mậntrái roi (theo cách gọi miền Bắc), vỏ đỏ hồng, giòn nước
- măng cụttrái vỏ tím dày, múi trắng chua ngọt
- mồiđồ ăn kèm khi nhậu
- mù ucây lớn ven sông, hột ép lấy dầu thắp đèn, làm thuốc
- ngọnkhúc đầu, khúc cạn của con rạch, con kinh, xa vàm
- ngọt xớttrơn tru, dễ dàng; cũng chỉ ăn nói ngọt ngào
- nhà tuivợ hoặc chồng của tui (cách giới thiệu người phối ngẫu)
- nọc cấycây cọc nhỏ chọc lỗ xuống đất để cấy mạ ở ruộng sâu
- nói dócnói khoác, nói chuyện không có thật cho vui
Lịch sử (13)
- 1929 · Báo Phụ nữ tân văn ra số đầuNgày 2 tháng 5 năm 1929, tờ Phụ nữ tân văn ra số đầu ở Sài Gòn. Đây không phải tờ báo phụ nữ đầu tiên (trước đó có Nữ giới chung năm 1918), …
- 1833 · Biến Lê Văn Khôi ở thành Phiên AnLê Văn Khôi, con nuôi Tả quân Lê Văn Duyệt, nổi dậy chiếm thành Phiên An (Gia Định), chống lại vua Minh Mạng. Quân triều đình vây thành tới …
- 1623 · Chúa Nguyễn lập trạm thu thuế ở Prey NokorTheo thỏa thuận với vua Chân Lạp Chey Chettha II (chồng công nữ Ngọc Vạn), chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên được đặt trạm thu thuế ở Prey Nokor v…
- 1819 · Đào lại kênh Bảo Định và kênh An ThôngNăm 1819, vua Gia Long cho vét sâu, mở rộng con kênh nối sông Vũng Gù (Tân An) với sông Mỹ Tho và đặt tên là Bảo Định hà. Kênh này vốn được …
- 1862 · Hòa ước Nhâm Tuất, mất ba tỉnh miền ĐôngNgày 5/6/1862, triều Huế ký hòa ước nhường cho Pháp ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường. Trương Định không chịu bãi binh theo lệnh triều …
- 1939 · Huỳnh Phú Sổ khai đạo Phật giáo Hòa HảoNgày 18 tháng 5 năm Kỷ Mão (nhằm ngày 4 tháng 7 năm 1939), Huỳnh Phú Sổ, khi đó chưa tới hai mươi tuổi, khai đạo tại làng Hòa Hảo, quận Tân …
- 1812 · Lê Văn Duyệt làm Tổng trấn Gia Định thànhNăm 1812, vua Gia Long cử Tả quân Lê Văn Duyệt làm Tổng trấn Gia Định thành, cai quản cả vùng đất phương Nam. Ông giữ chức này hai lần: lần …
- 1708 · Mạc Cửu đem đất Hà Tiên về với chúa NguyễnMạc Cửu, người Lôi Châu (Quảng Đông), khai phá vùng Mang Khảm, lập ra Hà Tiên, rồi xin thần phục chúa Nguyễn Phúc Chu. Chúa phong ông làm Tổ…
- 1940 · Nam Kỳ khởi nghĩaĐêm 22 rạng 23 tháng 11 năm 1940, do Đảng Cộng sản Đông Dương tổ chức, cuộc nổi dậy chống chính quyền thuộc địa nổ ra ở nhiều tỉnh Nam Kỳ nh…
- 1949 · Nam Kỳ nhập vô Quốc gia Việt NamTheo Hiệp định Élysée ký ngày 8 tháng 3 năm 1949 giữa Pháp và cựu hoàng Bảo Đại, Nam Kỳ sẽ được nhập lại với phần còn lại của Việt Nam. Thán…
- 1802 · Nguyễn Ánh lên ngôi, lập nhà NguyễnNguyễn Ánh lên ngôi lấy niên hiệu Gia Long, thống nhất đất nước. Đất Gia Định là nơi khởi nghiệp của ông nên được ưu đãi, do Tổng trấn Gia Đ…
- 1757 · Nguyễn Cư Trinh lập ba đạo Đông Khẩu, Tân Châu, Châu ĐốcSau khi vua Chân Lạp Nặc Tôn dâng đất Tầm Phong Long, Nguyễn Cư Trinh lập đạo Đông Khẩu (Sa Đéc), Tân Châu (Tiền Giang) và Châu Đốc (Hậu Gia…
- 1861 · Nguyễn Trung Trực đốt tàu EspéranceNgày 10/12/1861, Nguyễn Trung Trực cùng nghĩa quân đốt chiếc tàu Espérance của Pháp trên vàm Nhựt Tảo (Long An ngày nay). Dân gian còn truyề…
Văn hóa (31)
- Anh Hai, chị Ba: kêu thứ bậc trong nhà miền NamỞ miền Nam, con đầu lòng không kêu là "anh Cả" mà là "anh Hai", "chị Hai". Đứa kế là Ba, rồi Tư, Năm, Sáu… tới đứa chót là Út. Người ngoài c…
- Áo bà ba và khăn rằnÁo bà ba là bộ đồ quen thuộc của người miền Nam, nhứt là miền Tây. Về nguồn gốc có hai cách giải thích: một là áo được Trương Vĩnh Ký cải bi…
- Bánh mì Sài GònỔ bánh mì theo chân người Pháp qua Việt Nam, ban đầu ăn kiểu Tây: bánh mì riêng, bơ, pa-tê, thịt nguội riêng. Người Sài Gòn từ từ biến nó th…
- Bánh tétTết miền Nam mà thiếu đòn bánh tét thì coi như chưa đủ Tết. Bánh tét gói bằng lá chuối thành đòn tròn dài, cắt ra từng khoanh, nên mới có tê…
- Bún nước lèo Sóc TrăngBún nước lèo vốn là món của người Khmer, rồi người Kinh, người Hoa ở Sóc Trăng (nay thuộc thành phố Cần Thơ) nấu theo, thành ra một món mang…
- Cá lóc nướng truiCá lóc nướng trui là món của người làm đồng. Ngày xưa đi tát đìa, bắt được con cá lóc, người ta làm liền tại chỗ: hổng cần đánh vảy, chỉ rửa…
- Canh chua cá lócTrong bữa cơm miền Tây, tô canh chua gần như lúc nào cũng có mặt. Phổ biến nhứt là canh chua cá lóc, cá đồng thịt chắc, ngọt. Vị chua lấy t…
- Chợ nổi Cái RăngChợ nổi Cái Răng nằm trên sông Cái Răng, cách trung tâm Cần Thơ không xa. Chợ họp từ tờ mờ sáng, ghe xuồng chở trái cây, rau củ từ các miệt …
- Chợ nổi Ngã BảyNgã Bảy (Phụng Hiệp, trước thuộc Hậu Giang, nay thuộc thành phố Cần Thơ) là chỗ bảy ngả sông, kênh gặp nhau, tỏa đi Cà Mau, Sóc Trăng, Cần T…
- Chùa Khmer Nam BộĐi qua Trà Vinh, Sóc Trăng, An Giang, Kiên Giang, dễ thấy những ngôi chùa Khmer mái nhọn, nhiều tầng, màu vàng rực giữa hàng cây thốt nốt, c…
- Cơm tấm Sài GònTấm là mấy hạt gạo bị bể khi xay xát. Hồi trước, tấm rẻ, người nghèo mới ăn, nên cơm tấm khởi đầu là bữa cơm của người lao động. Vô tới Sài …
- Dạ, thưa khi người lớn kêuNgười lớn kêu tên thì đứa nhỏ phải "dạ" một tiếng cho rõ. Không ai trả lời ông bà, cha mẹ bằng "ừ", "hả" hay "gì đó". Nghe "hả" là bị rầy li…
- Đám giỗ mời cả xómNhà có giỗ ông bà thì mấy bữa trước đã đi mời bà con, lối xóm. Bữa giỗ trưa cúng xong là bày mâm ra, ai tới cũng có chén cơm. Người được mời…
- Đi thưa, về trìnhHồi nhỏ, sáng nào đi học cũng phải đứng trước cửa nói một câu: "Thưa ông bà, thưa ba má, con đi học". Chiều về tới cổng là "Thưa ông bà, thư…
- Đình Nam Bộ và đình Bình ThủyĐình làng Nam Bộ ra đời theo bước chân người đi khẩn hoang: lập làng xong là dựng đình để thờ Thần Thành hoàng bổn cảnh, nhiều đình còn giữ …
- Đờn ca tài tử Nam BộLối chơi nhạc thính phòng dân gian của người miền Nam, hình thành cuối thế kỷ 19 từ nhạc lễ và nhạc cung đình Huế. Người chơi đờn kìm, đờn t…
- Hò Đồng ThápỞ miền Tây, câu hò là tiếng lòng của người làm ruộng, người chèo ghe. Hò Đồng Tháp có cái riêng: thường chỉ một người hò, kéo dài hơi trên s…
- Kẹo dừa Bến TreBến Tre (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long) là xứ dừa, và kẹo dừa là món quà quê nổi tiếng nhứt. Nghề làm kẹo dừa xuất hiện khoảng thập niên 1930, kh…
- Kêu người ta theo thứỞ miền Nam, trong nhà kêu nhau theo thứ: anh Hai, chị Ba, cô Tư, chú Năm, dì Sáu, tới con Út. Ra ngoài xóm cũng vậy, kêu "chú Bảy hớt tóc", …
- Khách tới nhà, mời vô uống miếng nướcCó khách tới, dù là người bán hàng ghé hỏi đường, chủ nhà cũng mời "Vô nhà uống miếng nước đã". Rót ly trà, ly nước đá đưa bằng hai tay. Con…
- Khoanh tay, lột nón chào người lớnGặp người lớn ngoài đường, đứa nhỏ phải chào trước. Chào thì khoanh tay, cúi đầu, nói cho rõ: "Con chào chú Tư", "Con chào bà Sáu". Đang đội…
- Làng nghề đóng xuồng ghe Long HậuỞ miền Tây, xuồng ghe từng là "chiếc xe" của mỗi nhà: đi chợ, đi ruộng, đi đám tiệc đều bằng xuồng. Một trong những làng nghề đóng xuồng ghe…
- Lấy hênThấy ai có chuyện vui, như mới cưới vợ, mới có con, trúng mối làm ăn, người miền Nam hay nói: "Anh chị may quá, chúc mừng nha, cho em lấy hê…
- Lễ Ok Om Bok và đua ghe ngoOk Om Bok (còn viết Oóc Om Bóc) là lễ cúng trăng của đồng bào Khmer Nam Bộ, làm vô rằm tháng Mười âm lịch, lúc mùa lúa sắp thu hoạch. Bà con…
- Lối xóm tối lửa tắt đènHồi đó nhà nào nấu nồi canh chua ngon thì múc một tô bưng qua nhà bên cạnh. Nhà kia hôm sau trả lại cái tô, trong có mấy trái xoài. Hết nước…
- Mắm Châu ĐốcHồi khẩn hoang, cá đồng nhiều tới mức ăn hổng hết, người miền Tây đem ướp muối làm mắm, phơi khô để dành ăn mùa giáp hạt. Từ cái khéo léo đó…
- Mời cơmMâm cơm dọn ra, cả nhà ngồi vô đủ rồi, đứa nhỏ nói một câu gọn: "Con mời cả nhà ăn cơm" hay "Mời mọi người ăn cơm". Người lớn cầm đũa trước,…
- Mùa nước nổi và cá linhKhoảng tháng Bảy tới tháng Mười âm lịch, nước lũ từ thượng nguồn sông Mê Kông đổ về, tràn đồng ở vùng đầu nguồn như An Giang, Đồng Tháp. Ngư…
- Ngồi vô mâm chờ người lớn cầm đũaDọn cơm xong, con cháu mời cả nhà ăn cơm rồi chờ ông bà, cha mẹ cầm đũa trước mới ăn. Món ngon như con cá, miếng thịt thì gắp cho ông bà trư…
- Nhà cổ Bình ThủyNhà cổ Bình Thủy ở quận Bình Thủy cũ, Cần Thơ, là nhà của dòng họ Dương. Ông Dương Văn Vị bắt đầu cất nhà từ năm 1870, tới khoảng năm 1911 t…
- Nhường chỗ ngồi cho người lớnNgười lớn vô nhà, đang ngồi ghế thì đứng dậy nhường. Lên xe đò, xe buýt thấy người già, người bồng con thì đứng lên mời ngồi. Ngồi trước mặ…
Người kể chuyện (2)
- Hương Miền Tây (Thạch Thúy Hương)Chị Hương nấu mấy món quê đơn sơ, quay cảnh nhà cửa ruộng vườn rất thiệt, không màu mè. Khoảng 725 ngàn người theo dõi.
- Nghệ nhân Thanh TuyếtKênh chính thức của Nghệ nhân Nhân dân Thanh Tuyết, chuyên đờn ca tài tử Nam Bộ. Nghe kiểu nghệ nhân đờn ca chớ không phải kiểu sân khấu tru…