cô ấy
“Cổ dạy ở trường làng.”
Nói trại / gộp âm: gộp "cô" + "ấy"
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
một chút
“Đợi chút xíu nha.”
Thuần Việt
khi nào
“Chừng nào đi?”
Thuần Việt
lúc đó, khi đó (trong tương lai)
“Chừng đó tính tiếp, giờ lo ăn cái đã.”
Thuần Việt
chui
“Con mèo chun xuống gầm giường.”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "chui"
trái nhỏ chua, mọc thành chùm sát thân
“Chùm ruột dầm đường ăn chua chua ngọt ngọt.”
Chưa rõ
chua lắm
“Trái cóc này chua lè hà.”
Thuần Việt
tiếng thốt khen hoặc ngạc nhiên
“Chu cha, nhà cửa đẹp quá trời!”
Thuần Việt
dùng cây sào tre chống xuống đáy để đẩy ghe xuồng đi
“Nước cạn quá, phải chống sào chớ chèo hổng được.”
Thuần Việt
nhộn nhịp, bồn chồn
“Gần Tết trong bụng chộn rộn.”
Thuần Việt
thật thà, mộc mạc
“Người dưới quê chơn chất, nói gì làm nấy.”
Hán Việt: "chơn" là cách đọc của miền Nam cho chữ Hán 真 (chân)
trái có lông mềm đỏ, cơm trắng ngọt
“Mùa chôm chôm, vườn ở Chợ Lách đỏ rực.”
Chưa rõ
ném vào, ném cho trúng
“Tụi nhỏ lấy đá chọi trái xoài.”
Thuần Việt
chợ họp trên sông, mua bán trên ghe xuồng
“Sáng sớm đi chợ nổi Cái Răng ăn tô hủ tiếu trên ghe.”
Thuần Việt
chứ
“Đi chớ sao không.”
Nói trại / gộp âm: đọc trại của "chứ"
ưng thuận, đồng ý; cũng có nghĩa là thích
“Đi chơi với tui hông? Chịu hông?”
Thuần Việt
rán
“Chiên hột vịt.”
Thuần Việt
cây sào có mũi sắt nhọn nhiều ngạnh để đâm cá
“Ban đêm rọi đèn đi chĩa cá.”
Thuần Việt
chị ấy
“Chỉ mới lấy chồng hồi tháng rồi.”
Nói trại / gộp âm: gộp "chị" + "ấy"
cứng cỏi, gan lì, giỏi chịu đựng
“Thằng đó chì lắm, té cái đứng dậy chạy tiếp.”
Chưa rõ
tiếng thốt lên khi ngạc nhiên, giống "trời ơi"
“Chèn đét ơi, con nhỏ lớn dữ vậy ta!”
Chưa rõ
bát
“Ăn hết chén cơm đi con.”
Thuần Việt
chị (người Hoa gọi)
“Chế bán cho em ký đường.”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu "tsê" (姐, chị)
chạy nhanh thoăn thoắt, lon ton
“Nghe kêu ăn bánh là thằng nhỏ chạy te te ra.”
Thuần Việt
tiệm tạp hóa
“Ra chạp phô mua chai nước tương.”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu, chỉ tiệm bán đủ thứ (雜鋪)
làm cao, kiêu, khó tánh
“Mới có chút tiền mà chảnh dữ vậy ta.”
Chưa rõ: Wiktionary nêu giả thuyết từ chữ Hán 整 (chỉnh), chưa chắc chắn
lưới tròn, có chì, quăng ra cho bung xuống chụp cá
“Ổng quăng chài một cái là bung tròn trịa.”
Thuần Việt
cách gọi trêu, thân mật
“Cha nội này lì quá!”
Thuần Việt
giò lụa, thịt heo quết nhuyễn gói lá chuối luộc
“Bánh mì chả lụa sáng nào tui cũng ăn.”
Thuần Việt
cây họ cau lá có gai, mọc ven sông, đất phèn
“Bụi chà là có gai, coi chừng đâm chưn.”
Chưa rõ
món cuốn nhân thịt rồi chiên (miền Bắc gọi nem rán)
“Chả giò chiên giòn, chấm nước mắm chua ngọt.”
Thuần Việt
tiếng thốt lên khi ngạc nhiên hoặc than
“Cha chả, bữa nay ăn mặc bảnh dữ!”
Thuần Việt
to lắm (thường đi sau "bự")
“Cái nhà chà bá lửa.”
Gốc Mã Lai – Chăm: Wiktionary dẫn từ điển Chăm – Việt của Bùi Khánh Thế: tiếng Chăm "chaba" (lớn, mạnh)
nhánh cây, bụi tre thả xuống nước làm chỗ cho cá tụ, rồi vây lại bắt
“Tết tới, dỡ chà bắt cá ăn Tết.”
Thuần Việt
đống rơm chất cao sau mùa gặt
“Con nít chơi trốn kiếm sau cây rơm.”
Thuần Việt
cây rừng ngập mặn, hay mọc tiên phong trên bãi bồi
“Bãi bồi tới đâu, cây mắm mọc tới đó.”
Thuần Việt
cây thân cao, trái chín nứt ra bông gòn trắng dồn gối
“Hái trái gòn về lấy bông dồn gối.”
Chưa rõ
cây me tây, tán rộng, trồng che bóng
“Ngồi dưới gốc cây còng uống cà phê.”
Chưa rõ
cây cầu nhỏ bắc bằng thân tre, cây tràm, có tay vịn, bắc qua mương rạch
“Con nít miệt vườn đi cầu khỉ ào ào, hổng sợ té.”
Thuần Việt: gọi vậy vì đi phải khom người, bám tay như con khỉ
dây câu dài giăng ngang sông, nhiều lưỡi câu
“Giăng câu ngoài vàm, trúng mấy con cá bông lau.”
Thuần Việt