bát
“Ăn hết chén cơm đi con.”
Thuần Việt
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
cứng cỏi, gan lì, giỏi chịu đựng
“Thằng đó chì lắm, té cái đứng dậy chạy tiếp.”
Chưa rõ
chị ấy
“Chỉ mới lấy chồng hồi tháng rồi.”
Nói trại / gộp âm: gộp "chị" + "ấy"
rán
“Chiên hột vịt.”
Thuần Việt
ưng thuận, đồng ý; cũng có nghĩa là thích
“Đi chơi với tui hông? Chịu hông?”
Thuần Việt
chứ
“Đi chớ sao không.”
Nói trại / gộp âm: đọc trại của "chứ"
ném vào, ném cho trúng
“Tụi nhỏ lấy đá chọi trái xoài.”
Thuần Việt
trái có lông mềm đỏ, cơm trắng ngọt
“Mùa chôm chôm, vườn ở Chợ Lách đỏ rực.”
Chưa rõ
thật thà, mộc mạc
“Người dưới quê chơn chất, nói gì làm nấy.”
Hán Việt: "chơn" là cách đọc của miền Nam cho chữ Hán 真 (chân)
nhộn nhịp, bồn chồn
“Gần Tết trong bụng chộn rộn.”
Thuần Việt
dùng cây sào tre chống xuống đáy để đẩy ghe xuồng đi
“Nước cạn quá, phải chống sào chớ chèo hổng được.”
Thuần Việt
tiếng thốt khen hoặc ngạc nhiên
“Chu cha, nhà cửa đẹp quá trời!”
Thuần Việt
chua lắm
“Trái cóc này chua lè hà.”
Thuần Việt
trái nhỏ chua, mọc thành chùm sát thân
“Chùm ruột dầm đường ăn chua chua ngọt ngọt.”
Chưa rõ
chui
“Con mèo chun xuống gầm giường.”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "chui"
lúc đó, khi đó (trong tương lai)
“Chừng đó tính tiếp, giờ lo ăn cái đã.”
Thuần Việt
khi nào
“Chừng nào đi?”
Thuần Việt
một chút
“Đợi chút xíu nha.”
Thuần Việt
cô ấy
“Cổ dạy ở trường làng.”
Nói trại / gộp âm: gộp "cô" + "ấy"
dụng cụ vặn ốc, miệng cố định
“Lấy bộ cờ lê ra mở máy đuôi tôm.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp clé
xem
“Coi phim, coi đá banh.”
Thuần Việt
bãi đất nổi giữa sông, có người ở và lập vườn
“Cồn Phụng giờ khách du lịch tới đông lắm.”
Thuần Việt
trẻ con
“Con nít con nôi biết gì mà rầy.”
Thuần Việt
một đợt thủy triều lên xuống; cũng chỉ mùa nước
“Coi con nước rồi mới tính chừng nào xổ đìa.”
Thuần Việt
cua nhỏ sống ở bãi bùn, bãi cát ven sông, ven biển
“Ra bãi bắt còng về làm mắm.”
Thuần Việt
chim nước lông đen, lặn bắt cá giỏi
“Bầy cồng cộc đậu kín ngọn tràm.”
Thuần Việt
đơn vị đo ruộng đất, thường là 1.000 mét vuông (công tầm cấy); có nơi tính lớn hơn (công tầm điền)
“Nhà ổng có chục công đất ruộng.”
Thuần Việt: cách tính công lớn nhỏ khác nhau tùy vùng
khờ khạo, chậm hiểu
“Thằng đó cù lần, nói hoài hổng hiểu.”
Chưa rõ: vốn là tên con cù lần (cu li), loài vật chậm chạp; nguồn gốc tên gọi chưa rõ
đảo nhỏ giữa sông
“Cù lao Ông Hổ ở Long Xuyên.”
Gốc Mã Lai – Chăm: nhiều người cho là từ tiếng Mã Lai "pulau" (đảo)
cũ lắm
“Cái xe cũ mèm mà còn chạy ngon.”
Thuần Việt
tiếng đáp lễ phép (thay cho "vâng")
“Dạ, con nghe rồi má.”
Thuần Việt
sướng, thỏa thích
“Uống ly nước mía đá, đã thiệt!”
Thuần Việt
cho thỏa thích, cho đã
“Hát karaoke đã đời rồi mới dìa.”
Thuần Việt
sữa chua
“Ăn cơm xong ăn hũ da ua cho tiêu.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp "yaourt"
ăn chút ít cho đỡ đói
“Ăn miếng bánh dằn bụng đi, chút nữa mới có cơm.”
Thuần Việt
đắng lắm
“Ly cà phê đen đắng nghét.”
Thuần Việt
lạc
“Rang đậu phộng.”
Thuần Việt
dễ lắm
“Đi đường này dễ ẹc, chạy thẳng là tới.”
Thuần Việt
đáng yêu một cách tinh nghịch (nói yêu)
“Con nhỏ dễ ghét, nói câu nào cũng làm người ta cười.”
Thuần Việt
dễ lắm
“Bài này dễ ợt, làm chút xíu là xong.”
Thuần Việt