Bỏ qua tới nội dung

Văn hóa miền Nam

Một ban đờn ca tài tử thời xưa
Một ban đờn ca tài tử thời xưa · Nguồn: phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Đờn ca tài tử, cải lương, món ăn, chợ nổi, lễ cúng đình… những thứ làm nên người Nam Kỳ.

Nếp nhà & lễ nghĩa
Ở miền Nam, con đầu lòng không kêu là "anh Cả" mà là "anh Hai", "chị Hai". Đứa kế là Ba, rồi Tư, Năm, Sáu… tới đứa chót là Út.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Đi đâu xa về thì mua chút quà cho cả nhà, gói kẹo, bịch bánh, phần ông bà trước. Có ai giúp mình thì nhớ ơn, gặp lại cảm ơn lần nữa, có dịp thì trả.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Người lớn kêu tên thì đứa nhỏ phải "dạ" một tiếng cho rõ. Không ai trả lời ông bà, cha mẹ bằng "ừ", "hả" hay "gì đó". Nghe "hả" là bị rầy liền.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Nhà có giỗ ông bà thì mấy bữa trước đã đi mời bà con, lối xóm. Bữa giỗ trưa cúng xong là bày mâm ra, ai tới cũng có chén cơm.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Hồi nhỏ, sáng nào đi học cũng phải đứng trước cửa nói một câu: "Thưa ông bà, thưa ba má, con đi học". Chiều về tới cổng là "Thưa ông bà, thưa ba má, con mới về".
Nếp nhà & lễ nghĩa
Đưa cái gì cho người lớn, cái ly nước, đôi đũa, tờ giấy, cũng phải đưa bằng hai tay. Món nhỏ quá thì tay này cầm, tay kia đỡ dưới cổ tay.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Ở miền Nam, trong nhà kêu nhau theo thứ: anh Hai, chị Ba, cô Tư, chú Năm, dì Sáu, tới con Út. Ra ngoài xóm cũng vậy, kêu "chú Bảy hớt tóc", "cô Tư bán xôi" chớ ít ai kêu thẳng…
Nếp nhà & lễ nghĩa
Có khách tới, dù là người bán hàng ghé hỏi đường, chủ nhà cũng mời "Vô nhà uống miếng nước đã". Rót ly trà, ly nước đá đưa bằng hai tay.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Gặp người lớn ngoài đường, đứa nhỏ phải chào trước. Chào thì khoanh tay, cúi đầu, nói cho rõ: "Con chào chú Tư", "Con chào bà Sáu".
Nếp nhà & lễ nghĩa
Thấy ai có chuyện vui, như mới cưới vợ, mới có con, trúng mối làm ăn, người miền Nam hay nói: "Anh chị may quá, chúc mừng nha, cho em lấy hên với".
Nếp nhà & lễ nghĩa
Hồi đó nhà nào nấu nồi canh chua ngon thì múc một tô bưng qua nhà bên cạnh. Nhà kia hôm sau trả lại cái tô, trong có mấy trái xoài.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Mâm cơm dọn ra, cả nhà ngồi vô đủ rồi, đứa nhỏ nói một câu gọn: "Con mời cả nhà ăn cơm" hay "Mời mọi người ăn cơm". Người lớn cầm đũa trước, rồi cả nhà mới ăn.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Dọn cơm xong, con cháu mời cả nhà ăn cơm rồi chờ ông bà, cha mẹ cầm đũa trước mới ăn. Món ngon như con cá, miếng thịt thì gắp cho ông bà trước, mình ăn sau.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Người lớn vô nhà, đang ngồi ghế thì đứng dậy nhường. Lên xe đò, xe buýt thấy người già, người bồng con thì đứng lên mời ngồi.
Nếp nhà & lễ nghĩa
Sáng mùng một, con cháu thay đồ mới, đứng trước ông bà, cha mẹ chúc Tết. Câu chúc quen nhứt là chúc ông bà sống lâu, mạnh giỏi.