nổi giận
“Nghe vậy ổng sùng lên, đập bàn cái rầm.”
Thuần Việt
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
bánh nhân thịt tôm luộc hay chiên
“Ăn sủi cảo Chợ Lớn.”
Gốc Hoa: từ tiếng Quảng Đông "sui gaau" (水餃)
rộng rãi, chịu chi
“Ông chủ sộp lắm, Tết thưởng một tháng lương.”
Chưa rõ
xóm, làng của người Khmer
“Ngoài sóc có cái chùa Khmer lớn lắm.”
Gốc Khmer: từ tiếng Khmer "srok" (xứ, làng)
trái sơ-ri
“Hái sơ ri ngâm đường.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp "cerise" (trái anh đào)
cây thân thẳng, bông trắng nấu canh chua
“Hái bông so đũa nấu canh chua cá linh.”
Thuần Việt
số một, hạng nhất (khen)
“Món này số dách!”
Gốc Hoa: nhiều người cho là từ tiếng Triều Châu "chek" (一, một)
bùn nhão, đất lầy
“Đi ruộng về, chưn cẳng dính sình tới gối.”
Thuần Việt
hồng xiêm
“Sa bô chê chín ngọt lịm.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp "sapotier"
củ cải muối phơi khô
“Cháo trắng ăn với sá bấu.”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu "chai pó" (菜脯)
gieo lúa giống thẳng xuống ruộng, không cấy
“Năm nay nhà mình sạ chớ hổng cấy nữa.”
Chưa rõ
đón (đi đón người)
“Chiều năm giờ đi rước con nghen.”
Thuần Việt
rừng ngập mặn ven biển, có đước, mắm, bần
“Hồi kháng chiến, du kích ẩn trong rừng sác Cần Giờ.”
Chưa rõ
đường nước tự nhiên nhỏ, hẹp hơn rạch
“Con rỏng sau nhà nước ròng là cạn queo.”
Thuần Việt
màn vải treo ở cửa, cửa sổ
“Kéo ri đô lại cho bớt nắng.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp rideau
đất trồng hoa màu trên chỗ đất cao, không làm lúa nước
“Mùa khô ra rẫy trồng dưa, trồng bắp.”
Thuần Việt
la mắng
“Về trễ bị má rầy.”
Thuần Việt
buồn rầu lắm
“Thi rớt, nó rầu thúi ruột.”
Thuần Việt
buồn, lo buồn
“Mất con chó, thằng nhỏ rầu mấy bữa nay.”
Thuần Việt
có thời gian, không bận
“Chiều nay rảnh hông, đi cà phê?”
Thuần Việt
thạo, biết rõ
“Ổng rành đường Sài Gòn lắm.”
Thuần Việt
rầm rộ, náo nhiệt; lan nhanh
“Tin đó lan trên mạng rần rần.”
Thuần Việt
loài bò sát nhỏ, da bóng, hay bò trong bụi, trong vườn
“Con rắn mối chạy tọt vô bụi chuối.”
Thuần Việt
dòng nước nhỏ
“Ra rạch bắt cá.”
Thuần Việt
rẽ (sang trái, sang phải)
“Tới ngã tư quẹo trái là thấy chợ.”
Thuần Việt
ngượng lắm, mất mặt
“Bị từ chối trước mặt bạn bè, nó quê độ luôn.”
Thuần Việt
mắc cỡ, ngượng vì bị người ta cười
“Nói trật trước đám đông, quê quá trời.”
Thuần Việt
cáu, bực
“Đừng chọc, ổng đang quạu.”
Thuần Việt
đã lắm, sướng lắm
“Trưa nắng nhảy xuống sông tắm, quá xá quá đã!”
Thuần Việt
quá trời, rất nhiều, rất
“Ở đây đông người quá xá.”
Thuần Việt
rất nhiều, rất
“Chợ Tết đông quá trời.”
Thuần Việt
đi nhờ ghe, nhờ xe của người khác
“Cho tui quá giang ra chợ với nha anh.”
Hán Việt: Hán Việt 過江 "qua sông"; nghĩa gốc là nhờ đò qua sông
quá mức, hết cỡ (nói vui)
“Nó làm biếng quá cỡ thợ mộc.”
Thuần Việt
nhiều lắm, rất
“Bữa nay chợ đông quá chừng.”
Thuần Việt
tôi (người lớn tự xưng với người nhỏ, hay chồng xưng với vợ)
“Qua thương em lâu rồi.”
Thuần Việt
phúc
“Nhà đó có phước lắm.”
Kỵ húy thời Nguyễn: đọc trại "phúc" để kỵ họ Nguyễn Phúc của dòng chúa, vua Nguyễn
xóm làng của người Khmer, nhỏ hơn sóc
“Mấy phum sóc ở Trà Vinh đông vui vào dịp Chol Chnam Thmay.”
Gốc Khmer: từ tiếng Khmer phum (làng)
chất chua, gỉ sắt trong đất và nước ở vùng trũng
“Nước giếng ở đây nhiễm phèn, phải lóng mới xài được.”
Thuần Việt
dây kéo (khóa kéo)
“Kéo phẹc mơ tuya lên coi chừng gió.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp "fermeture"
dao lưỡi dài, cán cong như cổ cò, dùng phát cỏ ruộng
“Ông Tư vác phảng ra đồng phát cỏ từ hồi sáng sớm.”
Chưa rõ: có tài liệu cho là người Việt tiếp thu từ người Khmer và người miền Trung rồi sửa lại cho hợp đất bưng biền