giật mình, sợ
“Hết hồn, tưởng ai, ai dè mầy!”
Thuần Việt
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
không còn gì để nói, chịu thua
“Thằng này lì hết nói nổi.”
Thuần Việt
tuyệt, hết chỗ chê
“Món này hết sẩy!”
Chưa rõ
hết sạch, không còn gì; cũng dùng nhấn mạnh "hoàn toàn"
“Bánh ăn hết trơn rồi, hổng còn cái nào.”
Thuần Việt
anh (người Hoa gọi)
“Hia ơi, tính tiền!”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu "hia" (兄, anh)
rất hiền
“Thằng Út hiền khô, ai nói gì cũng dạ.”
Thuần Việt
hiền lành lắm, ai nhồi sao cũng chịu
“Con dâu bà hiền như cục bột.”
Thuần Việt
mãi, hết lần này tới lần khác
“Nói hoài hổng nghe.”
Thuần Việt
bánh vỏ mỏng nhân thịt nấu nước
“Mì hoành thánh xá xíu.”
Gốc Hoa: từ tiếng Quảng Đông "wan tan" (雲吞)
chỗ khuất, hẻo lánh; trong địa danh còn chỉ dòng nước nhỏ
“Nhà nó ở trong hóc, kiếm muốn chết mới ra.”
Thuần Việt: Lê Trung Hoa cho rằng "hóc" trong địa danh như Hóc Môn chỉ dòng nước nhỏ; nghĩa thường ngày là chỗ khuất
chiều nay (đã qua)
“Hồi chiều mưa to dữ lắm.”
Thuần Việt
thời đó, lúc trước
“Hồi đó nhà nghèo, ăn cơm độn khoai.”
Thuần Việt
ông nghị viên Hội đồng quản hạt Nam Kỳ xưa, thường là đại điền chủ
“Nhà ông Hội đồng giàu nhứt vùng.”
Hán Việt
tối qua
“Hồi hôm mưa lớn quá.”
Thuần Việt
từ trước tới nay, xưa nay
“Hồi nào giờ tui đâu có biết vụ này.”
Thuần Việt
lúc nãy
“Hồi nãy ai kêu tui?”
Thuần Việt
sáng nay (đã qua)
“Hồi sáng tui có gọi mà hông ai bắt máy.”
Thuần Việt
trưa nay (đã qua)
“Hồi trưa ăn cơm tấm no tới giờ.”
Thuần Việt
hôm ấy, mấy bữa trước
“Hổm rày bận quá trời.”
Nói trại / gộp âm: gộp "hôm" + "ấy"; "hổm rày" là mấy bữa nay
không (cuối câu hỏi)
“Ăn cơm chưa, đói hông?”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "không"
không
“Tui hổng biết nữa, để hỏi má coi.”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "không"
cách đáp khiêm nhường khi được khen, cảm ơn
“Hổng dám đâu, có chút xíu mà.”
Thuần Việt
bật lửa, bao diêm
“Đưa cái hộp quẹt coi.”
Thuần Việt
trứng
“Mua chục hột vịt.”
Thuần Việt
món sợi bánh gạo ăn với nước lèo
“Sáng làm tô hủ tiếu Nam Vang.”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu "kuay teow" (粿條)
hoa
“Năm nay huê lợi khá.”
Kỵ húy thời Nguyễn: kỵ tên bà Hồ Thị Hoa, vợ vua Minh Mạng, mẹ vua Thiệu Trị
góp tiền chung để làm ăn
“Ba người hùn nhau mở quán cà phê.”
Thuần Việt
chức đứng đầu ban hội tề làng xưa
“Ông Hương cả trong làng.”
Hán Việt
người giữ chức việc trong làng thời Pháp thuộc
“Hương chức làng họp ở đình bàn chuyện cúng Kỳ Yên.”
Hán Việt: Hán Việt 鄉職
họ Hoàng; chữ "hoàng" (màu vàng)
“Nhà ông Huỳnh ở đầu xóm.”
Kỵ húy thời Nguyễn: đọc trại "hoàng" thành "huỳnh" để kỵ tên chúa Nguyễn Hoàng
vài hôm nữa
“Ít bữa tui dìa quê ăn đám giỗ.”
Thuần Việt
dụng cụ có hai càng để kẹp, cắt, vặn
“Lấy cây kềm cắt sợi kẽm.”
Nói trại / gộp âm: cách nói miền Nam của "kìm"
cây mọc dưới ruộng, cọng non ăn sống hay nhúng lẩu
“Lẩu mắm thiếu kèo nèo là hổng được.”
Chưa rõ
gọi
“Má kêu về ăn cơm.”
Thuần Việt
chum nhỏ đựng gạo, nước
“Đổ gạo vô khạp.”
Chưa rõ
mướp đắng
“Canh khổ qua dồn thịt.”
Hán Việt: từ Hán Việt "khổ qua" (苦瓜, trái đắng)
khô quắt
“Mấy bữa nắng, cây kiểng khô queo.”
Thuần Việt
nước mắm kho tóp mỡ sệt, chấm rau luộc
“Rau luộc chấm kho quẹt, ăn hết nồi cơm.”
Thuần Việt
thích, ưa
“Tui khoái ăn cơm tấm sườn bì chả.”
Thuần Việt
sắn
“Bánh khoai mì nướng.”
Thuần Việt