mì chính
“Nêm chút bột ngọt.”
Thuần Việt
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
to, lớn
“Con cá bự quá trời!”
Thuần Việt
to lắm, to đùng
“Trái mít bự chà bá, hai người khiêng.”
Thuần Việt
bu-lông
“Siết con bù loong cho chặt.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp "boulon"
ngày, hôm
“Bữa nay mưa, bữa qua nắng.”
Thuần Việt
mấy hôm nay, từ mấy bữa nay tới giờ
“Bữa giờ đi đâu mất biệt vậy?”
Thuần Việt
hôm trước
“Bữa hổm gặp ổng ngoài chợ.”
Nói trại / gộp âm: "hổm" là "hôm ấy" gộp lại
ngày kia (sau ngày mai hai ngày); cũng chỉ hôm trước nữa
“Bữa kia tui mới rảnh, chừng đó mình đi.”
Thuần Việt
hôm nay
“Bữa nay trời nóng quá trời.”
Thuần Việt
hôm qua
“Bữa qua tui ghé mà bà đi vắng.”
Thuần Việt
lần sau, hôm sau
“Bữa sau có dìa nhớ ghé nhà tui nghen.”
Thuần Việt
chỗ sông rạch phình rộng ra, ghe xuồng quay đầu được; ở Sài Gòn còn chỉ vòng xoay giữa ngã đường
“Ghe chạy tới bùng binh rồi quay đầu trở ra.”
Thuần Việt: nghĩa gốc là chỗ sông rạch phình ra; sau dùng cho vòng xoay đường phố như bùng binh Cây Gõ
không đàng hoàng, hỗn, láo
“Thằng đó cà chớn lắm, mượn tiền hổng trả.”
Chưa rõ: có ý kiến cho là từ tiếng Khmer, chưa đủ chứng cứ
cá nhỏ thân dài sống ở bãi bùn nước lợ
“Lẩu cá kèo lá giang.”
Chưa rõ
kiếm chuyện, gây sự bằng lời
“Đừng có cà khịa, tui hổng rảnh.”
Chưa rõ
nói lắp
“Hồi nhỏ nó cà lăm, lớn lên hết.”
Chưa rõ
cá quả, cá chuối
“Nướng trui con cá lóc đồng ăn với rau sống.”
Chưa rõ: có ý kiến cho là liên quan tiếng Khmer, chưa đủ chứng cứ
cá nhỏ sống thành bầy ở mương rạch
“Bầy cá lòng tong lội lăn tăn dưới bến.”
Chưa rõ
trái hình bầu dục, chua chát, hay dầm muối ớt
“Cà na dầm đường bán trước cổng trường.”
Chưa rõ
đi lông nhông, lêu lổng không làm gì
“Suốt ngày cà nhõng ngoài đường hổng lo học.”
Chưa rõ
xuồng máy nhỏ, chạy nhanh
“Ca nô biên phòng chạy rượt theo ghe lạ.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp canot
cà phê nhỏ giọt
“Sáng một ly cà phê phin.”
Gốc Pháp: "phin" từ tiếng Pháp "filtre"
giỡn chơi, không nghiêm túc
“Nói thiệt đó, hổng phải cà rỡn đâu.”
Chưa rõ
cá sống ở bãi bùn, nhảy được trên mặt bùn
“Con cá thòi lòi nhảy tưng tưng trên bãi.”
Chưa rõ
cãi nhau
“Hai vợ chồng nhà kế bên cãi lộn um sùm.”
Thuần Việt
cằn nhằn, than phiền hoài
“Ổng càm ràm vì cơm dọn trễ.”
Thuần Việt
giỏ tre lớn, đan thưa, đựng trái cây, rau cải
“Mỗi cần xé xoài nặng cỡ năm chục ký.”
Chưa rõ
cao lêu nghêu
“Mới mấy năm mà nó cao nhòng.”
Thuần Việt
gặt lúa
“Tháng Chạp là mùa cắt lúa, đồng ruộng vui lắm.”
Thuần Việt
xây nhà
“Năm nay cất nhà mới.”
Thuần Việt
cây me tây, tán rộng, trồng che bóng
“Ngồi dưới gốc cây còng uống cà phê.”
Chưa rõ
cây thân cao, trái chín nứt ra bông gòn trắng dồn gối
“Hái trái gòn về lấy bông dồn gối.”
Chưa rõ
đống rơm chất cao sau mùa gặt
“Con nít chơi trốn kiếm sau cây rơm.”
Thuần Việt
to lắm (thường đi sau "bự")
“Cái nhà chà bá lửa.”
Gốc Mã Lai – Chăm: Wiktionary dẫn từ điển Chăm – Việt của Bùi Khánh Thế: tiếng Chăm "chaba" (lớn, mạnh)
món cuốn nhân thịt rồi chiên (miền Bắc gọi nem rán)
“Chả giò chiên giòn, chấm nước mắm chua ngọt.”
Thuần Việt
giò lụa, thịt heo quết nhuyễn gói lá chuối luộc
“Bánh mì chả lụa sáng nào tui cũng ăn.”
Thuần Việt
cách gọi trêu, thân mật
“Cha nội này lì quá!”
Thuần Việt
lưới tròn, có chì, quăng ra cho bung xuống chụp cá
“Ổng quăng chài một cái là bung tròn trịa.”
Thuần Việt
làm cao, kiêu, khó tánh
“Mới có chút tiền mà chảnh dữ vậy ta.”
Chưa rõ: Wiktionary nêu giả thuyết từ chữ Hán 整 (chỉnh), chưa chắc chắn
chạy nhanh thoăn thoắt, lon ton
“Nghe kêu ăn bánh là thằng nhỏ chạy te te ra.”
Thuần Việt