Bỏ qua tới nội dung

Từ điển tiếng Nam Kỳ

Chợ nổi miền Tây
Chợ nổi miền Tây · Nguồn: Radek Kucharski, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.

38 từ

họ Hoàng; chữ "hoàng" (màu vàng)
“Nhà ông Huỳnh ở đầu xóm.”
Kỵ húy thời Nguyễn: đọc trại "hoàng" thành "huỳnh" để kỵ tên chúa Nguyễn Hoàng
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
người giữ chức việc trong làng thời Pháp thuộc
“Hương chức làng họp ở đình bàn chuyện cúng Kỳ Yên.”
Hán Việt: Hán Việt 鄉職
Cả miền NamTừ cũ, gần như mấtGóp bởi Ban biên tập
chức đứng đầu ban hội tề làng xưa
“Ông Hương cả trong làng.”
Hán Việt
Cả miền NamTừ cũ, gần như mấtGóp bởi Ban biên tập
góp tiền chung để làm ăn
“Ba người hùn nhau mở quán cà phê.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
hoa
“Năm nay huê lợi khá.”
Kỵ húy thời Nguyễn: kỵ tên bà Hồ Thị Hoa, vợ vua Minh Mạng, mẹ vua Thiệu Trị
Cả miền NamÍt dùng, người lớn tuổi hay nóiGóp bởi Ban biên tập
món sợi bánh gạo ăn với nước lèo
“Sáng làm tô hủ tiếu Nam Vang.”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu "kuay teow" (粿條)
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
trứng
“Mua chục hột vịt.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
bật lửa, bao diêm
“Đưa cái hộp quẹt coi.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
cách đáp khiêm nhường khi được khen, cảm ơn
“Hổng dám đâu, có chút xíu mà.”
Thuần Việt
Cả miền NamÍt dùng, người lớn tuổi hay nóiGóp bởi Ban biên tập
không
“Tui hổng biết nữa, để hỏi má coi.”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "không"
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
không (cuối câu hỏi)
“Ăn cơm chưa, đói hông?”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "không"
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
hôm ấy, mấy bữa trước
“Hổm rày bận quá trời.”
Nói trại / gộp âm: gộp "hôm" + "ấy"; "hổm rày" là mấy bữa nay
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
trưa nay (đã qua)
“Hồi trưa ăn cơm tấm no tới giờ.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
sáng nay (đã qua)
“Hồi sáng tui có gọi mà hông ai bắt máy.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
lúc nãy
“Hồi nãy ai kêu tui?”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
từ trước tới nay, xưa nay
“Hồi nào giờ tui đâu có biết vụ này.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
tối qua
“Hồi hôm mưa lớn quá.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
ông nghị viên Hội đồng quản hạt Nam Kỳ xưa, thường là đại điền chủ
“Nhà ông Hội đồng giàu nhứt vùng.”
Hán Việt
Cả miền NamTừ cũ, gần như mấtGóp bởi Ban biên tập
thời đó, lúc trước
“Hồi đó nhà nghèo, ăn cơm độn khoai.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
chiều nay (đã qua)
“Hồi chiều mưa to dữ lắm.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
chỗ khuất, hẻo lánh; trong địa danh còn chỉ dòng nước nhỏ
“Nhà nó ở trong hóc, kiếm muốn chết mới ra.”
Thuần Việt: Lê Trung Hoa cho rằng "hóc" trong địa danh như Hóc Môn chỉ dòng nước nhỏ; nghĩa thường ngày là chỗ khuất
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
bánh vỏ mỏng nhân thịt nấu nước
“Mì hoành thánh xá xíu.”
Gốc Hoa: từ tiếng Quảng Đông "wan tan" (雲吞)
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
mãi, hết lần này tới lần khác
“Nói hoài hổng nghe.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
hiền lành lắm, ai nhồi sao cũng chịu
“Con dâu bà hiền như cục bột.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
rất hiền
“Thằng Út hiền khô, ai nói gì cũng dạ.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
anh (người Hoa gọi)
“Hia ơi, tính tiền!”
Gốc Hoa: từ tiếng Triều Châu "hia" (兄, anh)
Sài Gòn – miền Đông · Chợ LớnÍt dùng, người lớn tuổi hay nóiGóp bởi Ban biên tập
hết sạch, không còn gì; cũng dùng nhấn mạnh "hoàn toàn"
“Bánh ăn hết trơn rồi, hổng còn cái nào.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
tuyệt, hết chỗ chê
“Món này hết sẩy!”
Chưa rõ
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
không còn gì để nói, chịu thua
“Thằng này lì hết nói nổi.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
giật mình, sợ
“Hết hồn, tưởng ai, ai dè mầy!”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
lợn
“Tết nhà làm thịt heo kho hột vịt.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
may rủi, tùy vận
“Mua vé số hên xui thôi, đừng trông.”
Chưa rõ
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
may mắn
“Bữa nay hên, ra đường gặp toàn người quen.”
Chưa rõ
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
nhé, nhỉ (rủ rê hay đồng tình)
“Bữa nay trời đẹp hen.”
Chưa rõ
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
ngon
“Món này hẩu xực quá!”
Gốc Hoa: từ tiếng Quảng Đông "hou sik" (好食, ăn ngon)
Sài Gòn – miền ĐôngÍt dùng, người lớn tuổi hay nóiGóp bởi Ban biên tập
keo kiệt, chi li
“Ổng hà tiện từng đồng, hổng dám ăn tô hủ tiếu.”
Thuần Việt
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
bánh bột lọc nhân tôm hấp (món điểm tâm người Hoa)
“Sáng chủ nhựt đi ăn há cảo, xíu mại.”
Gốc Hoa: từ tiếng Quảng Đông 蝦餃 (haa1 gaau2)
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập
tiếng cuối câu nhấn mạnh ý "chỉ có vậy thôi"
“Tui hổng biết gì hết trơn hà.”
Chưa rõ
Cả miền NamThường dùngGóp bởi Ban biên tập