đường trắng hạt nhỏ, đường kính
“Cho thêm muỗng đường cát vô nồi chè.”
Thuần Việt
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
loài ếch nhái thân tròn, mùa mưa kêu inh ỏi
“Mưa đầu mùa, ngoài ruộng ểnh ương kêu inh ỏi.”
Thuần Việt: tên gọi phỏng theo tiếng kêu
gàu đan treo trên ba chân, một người đưa qua đưa lại để tát nước vô ruộng
“Hồi xưa tát nước bằng gàu sòng mỏi hết hai tay.”
Thuần Việt
thuyền nhỏ chở người, chở hàng trên sông rạch
“Sáng sớm đi ghe ra chợ nổi Cái Răng.”
Thuần Việt
tạt vô, dừng lại thăm
“Đi ngang thì ghé nhà tui uống nước.”
Thuần Việt
ghe buồm lớn, bụng phình, chạy biển chở hàng
“Hồi đó ghe bầu chở muối, chở mắm từ miệt ngoài vô Sài Gòn.”
Thuần Việt: gọi theo dáng lườn bầu, phình
ghe đánh cá bằng lưới cào kéo dưới đáy biển
“Thằng Út theo ghe cào đi biển cả tháng mới về.”
Thuần Việt
ghe lớn có mui, của nhà giàu xưa
“Ghe hầu của ông Hội đồng.”
Thuần Việt
ghe làm từ một thân cây lớn khoét ruột
“Ông nội còn giữ chiếc ghe lườn bằng cây sao.”
Thuần Việt
giận hờn, dỗi
“Giận lẫy chi vậy, nói ra coi.”
Thuần Việt
đùa
“Giỡn hoài, làm việc đi!”
Thuần Việt
dải đất cao giữa đồng
“Giồng Trôm, Giồng Riềng.”
Thuần Việt
giúp
“Làm giùm tui cái.”
Thuần Việt
chỗ đất cao hơn chung quanh
“Mùa nước nổi, bà con dồn trâu bò lên gò.”
Thuần Việt: có trong nhiều địa danh như Gò Vấp, Gò Công, Gò Quao
keo kiệt, chi li
“Ổng hà tiện từng đồng, hổng dám ăn tô hủ tiếu.”
Thuần Việt
lợn
“Tết nhà làm thịt heo kho hột vịt.”
Thuần Việt
giật mình, sợ
“Hết hồn, tưởng ai, ai dè mầy!”
Thuần Việt
không còn gì để nói, chịu thua
“Thằng này lì hết nói nổi.”
Thuần Việt
hết sạch, không còn gì; cũng dùng nhấn mạnh "hoàn toàn"
“Bánh ăn hết trơn rồi, hổng còn cái nào.”
Thuần Việt
rất hiền
“Thằng Út hiền khô, ai nói gì cũng dạ.”
Thuần Việt
hiền lành lắm, ai nhồi sao cũng chịu
“Con dâu bà hiền như cục bột.”
Thuần Việt
mãi, hết lần này tới lần khác
“Nói hoài hổng nghe.”
Thuần Việt
chỗ khuất, hẻo lánh; trong địa danh còn chỉ dòng nước nhỏ
“Nhà nó ở trong hóc, kiếm muốn chết mới ra.”
Thuần Việt: Lê Trung Hoa cho rằng "hóc" trong địa danh như Hóc Môn chỉ dòng nước nhỏ; nghĩa thường ngày là chỗ khuất
chiều nay (đã qua)
“Hồi chiều mưa to dữ lắm.”
Thuần Việt
thời đó, lúc trước
“Hồi đó nhà nghèo, ăn cơm độn khoai.”
Thuần Việt
tối qua
“Hồi hôm mưa lớn quá.”
Thuần Việt
từ trước tới nay, xưa nay
“Hồi nào giờ tui đâu có biết vụ này.”
Thuần Việt
lúc nãy
“Hồi nãy ai kêu tui?”
Thuần Việt
sáng nay (đã qua)
“Hồi sáng tui có gọi mà hông ai bắt máy.”
Thuần Việt
trưa nay (đã qua)
“Hồi trưa ăn cơm tấm no tới giờ.”
Thuần Việt
cách đáp khiêm nhường khi được khen, cảm ơn
“Hổng dám đâu, có chút xíu mà.”
Thuần Việt
bật lửa, bao diêm
“Đưa cái hộp quẹt coi.”
Thuần Việt
trứng
“Mua chục hột vịt.”
Thuần Việt
góp tiền chung để làm ăn
“Ba người hùn nhau mở quán cà phê.”
Thuần Việt
vài hôm nữa
“Ít bữa tui dìa quê ăn đám giỗ.”
Thuần Việt
gọi
“Má kêu về ăn cơm.”
Thuần Việt
khô quắt
“Mấy bữa nắng, cây kiểng khô queo.”
Thuần Việt
nước mắm kho tóp mỡ sệt, chấm rau luộc
“Rau luộc chấm kho quẹt, ăn hết nồi cơm.”
Thuần Việt
thích, ưa
“Tui khoái ăn cơm tấm sườn bì chả.”
Thuần Việt
sắn
“Bánh khoai mì nướng.”
Thuần Việt