nướng nguyên con trên lửa rơm, không làm sạch vảy trước
“Bắt được con cá lóc, nướng trui ngoài ruộng luôn.”
Thuần Việt
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
15/15
vị thần đất, thần giữ xóm làng, thường thờ ở miếu nhỏ dưới gốc cây
“Đi ngang miễu ông Tà, má dặn phải xá một cái.”
Gốc Khmer: từ tín ngưỡng Neak Ta của người Khmer ("ta" là ông, người già)
xóm làng của người Khmer, nhỏ hơn sóc
“Mấy phum sóc ở Trà Vinh đông vui vào dịp Chol Chnam Thmay.”
Gốc Khmer: từ tiếng Khmer phum (làng)
xóm, làng của người Khmer
“Ngoài sóc có cái chùa Khmer lớn lắm.”
Gốc Khmer: từ tiếng Khmer "srok" (xứ, làng)
tách hột lúa ra khỏi bông, đập lúa
“Cắt xong tới đâu, máy suốt lúa tới đó.”
Thuần Việt
tên gọi khác của vỏ lãi, xuồng gắn máy nhỏ
“Tắc ráng chạy ngang, sóng đánh vô bờ ì ạp.”
Chưa rõ: nhiều người cho là phỏng theo tiếng máy nổ "tắc… ráng" khi chạy, chưa có tư liệu chắc chắn
tát cạn đìa, ao để bắt cá, thường làm cuối mùa khô hoặc gần Tết
“Tát đìa xong, cá lóc nằm lúc nhúc dưới sình.”
Thuần Việt
cây, trái thốt nốt
“Đường thốt nốt Bảy Núi.”
Gốc Khmer: từ tiếng Khmer "thnaot"
cha mẹ (cách nói của người miền Tây)
“Tía má tui làm ruộng cả đời.”
Thuần Việt
ống tre hoặc ống nhựa có hom, bỏ mồi để bắt lươn
“Đặt trúm lươn dọc bờ ruộng.”
Thuần Việt
cửa sông nhỏ đổ ra sông lớn
“Ghe đậu ở vàm rạch.”
Gốc Khmer: nhiều nhà nghiên cứu cho là từ tiếng Khmer "peam" (cửa sông), vd Vàm Cỏ, Vàm Nao
xuồng dài, mũi nhọn, gắn máy đuôi tôm, chạy nhanh trên sông rạch
“Đi vỏ lãi từ Cà Mau vô Năm Căn mau hơn đi đường bộ.”
Chưa rõ: "vỏ" là thân xuồng mỏng; nhiều người cho là "Lãi" là tên người thợ đóng hoặc gắn máy đầu tiên, chưa có tư liệu chắc chắn
dùng rổ, vợt xúc bắt tép ven bờ
“Con nít ra mương xúc tép về kho.”
Thuần Việt
thuyền nhỏ chèo tay
“Bơi xuồng qua sông.”
Thuần Việt
xuồng nhỏ đóng bằng ba tấm ván (một tấm đáy, hai tấm hông)
“Nhà nào ở miệt này cũng có chiếc xuồng ba lá.”
Thuần Việt: gọi theo ba tấm ván ghép thành xuồng