cây vặn vít
“Kiếm giùm cây tuốc nơ vít bake.”
Gốc Pháp: từ tiếng Pháp tournevis
Từ điển tiếng Nam Kỳ
Gõ không dấu cũng tra được. Mỗi từ ghi rõ nghĩa, câu ví dụ, vùng hay xài, bây giờ còn xài nhiều không và gốc từ đâu ra.
40/40
hơi khác người, tưng tửng, nói năng nửa đùa nửa thiệt
“Ông đó tửng tửng mà vui tánh lắm.”
Chưa rõ
chúng tôi
“Tụi tui đi trước, mấy người theo sau.”
Thuần Việt
chúng nó, bọn nó
“Tụi nó rủ nhau ra đồng chơi từ hồi trưa.”
Thuần Việt
chúng mày
“Tụi bây ăn cơm chưa?”
Thuần Việt
tôi
“Tui đi trước nha.”
Nói trại / gộp âm: đọc trại của "tôi"
làm ăn gặp may, được lời lớn
“Mùa này nó trúng mánh, mua được xe mới.”
Chưa rõ
nhúng sơ vô nước sôi cho chín tái (miền Bắc gọi chần)
“Trụng sơ giá với hẹ rồi bỏ vô tô.”
Thuần Việt
con giun đất
“Đào trùn làm mồi câu cá.”
Chưa rõ
trưa lắm rồi, trễ lắm rồi
“Trưa trờ trưa trật mới chịu dậy.”
Thuần Việt
trượt
“Sàn ướt, đi coi chừng trợt.”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "trượt"
trong ấy, trong đó
“Đồ đạc để trỏng hết rồi.”
Nói trại / gộp âm: gộp "trong" + "ấy"
tiếng kêu ngạc nhiên, than thở
“Trời đất ơi, sao để con nhỏ ở nhà một mình vậy?”
Thuần Việt
trên ấy, trên đó
“Lên trển chơi vài bữa rồi về.”
Nói trại / gộp âm: gộp "trên" + "ấy"
muộn
“Lẹ lên, trễ xe rồi kìa!”
Thuần Việt
sai hoàn toàn
“Đoán trật lất, hổng trúng con nào.”
Thuần Việt
cây gỗ mọc ở đất phèn ngập nước, lá làm dầu, thân làm cừ
“Cừ tràm đóng móng nhà chắc lắm.”
Chưa rõ: Lê Trung Hoa ghi địa danh Xà Mách (từ Khmer) cũng chỉ cây tràm
trái lê-ki-ma, cơm vàng bở như lòng đỏ hột gà
“Trái trứng gà chín, ăn bở bở ngọt ngọt.”
Thuần Việt: gọi theo màu cơm trái giống lòng đỏ trứng
quả dứa
“Mua trái thơm về nấu canh chua cá lóc.”
Thuần Việt
trái đào lộn hột
“Bình Phước trồng điều nhiều nhứt.”
Chưa rõ
quả
“Hái mấy trái xoài.”
Thuần Việt
cãi lại, đối đáp lại người lớn
“Má nói câu nào nó trả treo câu đó.”
Thuần Việt
nước trà pha loãng bỏ đá, quán hay mời không tính tiền
“Ăn cơm xong làm ly trà đá cho mát.”
Thuần Việt
nồi đất miệng rộng, lòng cạn, để kho cá
“Kho trã cá rô bằng củi, thơm lừng.”
Chưa rõ
to lắm
“Mua chi cái nồi tổ chảng vậy?”
Chưa rõ
chén lớn để đựng canh, đựng bún, hủ tiếu
“Múc canh ra tô đi con.”
Chưa rõ
cha
“Tía tui đi làm ruộng từ sáng.”
Gốc Hoa: nhiều nhà nghiên cứu cho là từ tiếng Triều Châu "tia" (爹, cha)
yêu, thương yêu (miền Nam dùng "thương" cả cho tình yêu đôi lứa)
“Anh thương em thiệt lòng mà.”
Thuần Việt
thùng sắt tròn lớn, đựng dầu, chứa nước
“Hứng nước mưa đầy hai thùng phuy.”
Gốc Pháp: "phuy" từ tiếng Pháp fût
thối lắm
“Thịt để quên ngoài bàn thúi hoắc.”
Thuần Việt
thối, hôi
“Cái mương này thúi quá.”
Nói trại / gộp âm: biến âm của "thối"
thì
“Có làm thời mới có ăn.”
Kỵ húy thời Nguyễn: đọc trại "thì" để kỵ tên vua Tự Đức (Nguyễn Phúc Thì)
cù, chọc cho nhột
“Đừng thọc lét tui, nhột lắm!”
Thuần Việt
thư
“Viết thơ gửi má.”
Nói trại / gộp âm: đọc trại của "thư"
thật
“Thiệt hông? Nói chơi hoài.”
Nói trại / gộp âm: đọc trại của "thật"
người đàn ông (gọi thân mật hoặc chê)
“Thằng cha đó vui tánh lắm.”
Thuần Việt
nấu đường hoặc mỡ trên lửa cho chảy ra, đổi màu
“Thắng đường cho vàng rồi mới đổ nước dừa vô.”
Thuần Việt
nhà mát nhỏ lợp lá bên đường hay bên chùa cho khách nghỉ chưn
“Trưa nắng, ghé tha la đầu xóm ngồi nghỉ.”
Chưa rõ: nhiều người cho là từ tiếng Khmer sala (vốn gốc Pali), có trong địa danh Tha La (Tây Ninh)
tôm nhỏ sống ở ruộng, mương
“Tép rang mỡ ăn với cơm.”
Thuần Việt
bất ngờ lắm, sửng sốt
“Nghe giá căn nhà mà té ngửa.”
Thuần Việt